اخبار ایراناخبار ویژه

تئاتر «ایرلندی» چطور از وزارت ارشاد مجوز گرفته است؟ / در صحنه‌های تئاتر چه خبر است؟

نمایش «ایرلندی» با صحنه‌ها و پوشش‌هایی که انتقادهای جدی درباره اروتیک و خارج از عرف بودن آن مطرح شده، در سالن استاد انتظامی خانه هنرمندان روی صحنه رفته است؛ اتفاقی که بار دیگر نحوه صدور مجوز و نظارت وزارت ارشاد بر تئاتر را به یک سؤال جدی تبدیل می‌کند.

این روزها آنچه در برخی سالن‌های تئاتر تهران روی صحنه می‌رود، بیش از آنکه حاشیه‌ای مربوط به یک یا دو نمایش باشد، نشانه‌ای از یک مسئله جدی در مدیریت و نظارت فرهنگی کشور است.
نمونه تازه، نمایش «ایرلندی» است که از ۲۵ مرداد تا ۲۰ شهریور در سالن استاد انتظامی خانه هنرمندان ایران روی صحنه می‌رود. تصاویر منتشرشده از این اثر، به‌دلیل نوع پوشش و برخی صحنه‌ها، انتقادهای جدی درباره محتوای اروتیک و خارج از عرف آن ایجاد کرده است.
اینجا سؤال اصلی حتی متوجه سازندگان نمایش نیست؛ سؤال اصلی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. تئاتری که برای اجرای عمومی نیازمند طی کردن مراحل قانونی و دریافت مجوز است، چگونه با چنین صحنه‌هایی اجازه اجرا پیدا کرده؟ اگر همین اجرا بازبینی و تأیید شده، معیارهای نظارتی وزارت ارشاد چیست؟ اگر آنچه روی صحنه رفته با نسخه تأییدشده تفاوت دارد، پس نظارت بر اجرای آثار دارای مجوز کجاست؟

 

 


عجیب‌تر اینکه تقریباً همزمان، ماجرای کنار گذاشته شدن نوید محمدزاده توسط سازنده یک تئاتر پس از موضع‌گیری او در حمایت از فلسطین نیز خبرساز شده است؛ اتفاقی که نشان می‌دهد در بخشی از فضای هنری کشور، جریانی به خود اجازه می‌دهد یک بازیگر را به‌خاطر حمایت از فلسطین کنار بگذارد؛ آن هم در تئاتری که قرار است در جمهوری اسلامی، به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین حامیان فلسطین، روی صحنه برود.

 

 


کنار هم قرار دادن این دو اتفاق یک سؤال بزرگ‌تر می‌سازد: در وزارت ارشاد چه خبر است؟
از یک طرف درباره اجرای نمایشی که به‌دلیل پوشش و صحنه‌هایش با انتقاد جدی مواجه شده، سؤال درباره نحوه صدور مجوز و نظارت مطرح است؛ از طرف دیگر، ماجرای حذف یک بازیگر به‌خاطر حمایت از فلسطین در فضای تئاتر کشور خبرساز می‌شود.
وزارت ارشاد دولت پزشکیان نمی‌تواند در برابر چنین اتفاقاتی صرفاً تماشاگر باشد. از وزیر و معاونان تا مدیران مسئول حوزه هنرهای نمایشی باید روشن کنند سیاست فرهنگی و نظارتی این وزارتخانه دقیقاً چیست و چه کسی مسئول اتفاقاتی است که امروز در سالن‌های دارای مجوز رخ می‌دهد.
اگر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار نیست بر محتوایی که با مجوز خودش روی صحنه می‌رود نظارت مؤثر داشته باشد، اساساً این ساختار عریض و طویل، شوراهای بازبینی و فرآیند صدور مجوز برای چیست؟
مسئله دیگر یک تئاتر نیست؛ مسئله، وزارتخانه‌ای است که باید توضیح دهد دقیقاً چه چیزی را مدیریت و بر چه چیزی نظارت می‌کند.